Euskararen aldeko mobilizazio handia: azaroaren 21ean, denak Baionara!

maia@hedabideak.eus — 2026-10-21T10:05:21Z

Hilabete baten buruan, gaurko egunez, euskararen aldeko manifestaldi handia eginen dugu Baionan.

Euskal Konfederazioko kideok, data sinboliko honetaz baliatzen gara herritar guziak manifestaldi honetan parte har dezaten deitzeko, ahalik eta jendetsuena izan dadin.

Azken egun eta aste hauetan Prefetak egin dituen mehatxuek argi erakusten dute euskararen alde mobilizatzea beharrezkoa dela. Euskarak bizirik iraun dezan, gure hizkuntzaren aldeko hautua errespetatua izan dadin eta euskaraz bizitzeko eskubidea bermatua izan dadin, ezinbestekoa da gure lurraldeko herritarrek indarra eta elkartasuna agertzea.

Egun osoko egitarau aberatsa Baionako karriketan
Manifestaldia 16:00etan abiatuko da Laugatik. Baina mobilizazio eguna goizean hasiko da, euskararen eta euskal kulturaren aldeko topaketa eta ospakizun giroan:
• 11:00etatik aitzina: animazioak eta hitzorduak egun osoan zehar denentzat.
• 16:00etan: euskararen aldeko manifestaldi handia, Laugatik abiatuta.
• 18:00etatik aitzina: gaualdia, giro goxo, herrikoi eta familiarrean, elkarrekin euskararen aldeko atxikimendua ospatzeko.

Euskaltzale guziak gomitatuak dira: euskarari atxikiak direnak, euskaraz mintzatzen direnak eta oraindik ikasten ari direnak, euskara transmititzen duten familiak, ikasleak, langileak, artistak, kirolariak, hautetsiak, merkatariak eta enpresariak, hemen sortuak nahiz Euskal Herrira etorri berriak. Euskararen geroa denen eskuetan da.

175 elkartek izenpetu dute Manifestua: mobilizazioa indartzeko garaia da!
Gaur arte, 175 elkartek izenpetu dute azaroaren 21eko manifestaldiaren aldeko Manifestua. Atxikimendu horrek, euskararen aldeko engaiamendua bizirik dela eta gizartearen hainbat sektoretan partekatzen dela erakusten du.

Baina mobilizazioa are gehiago zabaltzea beharrezkoa da. Iparraldeko elkarte eta herritar guziak Manifestua izenpetzera eta ingurukoak mobilizatzera deitzen ditugu. Elkarrekin, azaroaren 21a ez dadin manifestaldi bat gehiago izan: euskararekiko atxikimenduaren erakustaldi herrikoi eta masiboa izan dadin, euskararen biziberritze prozesuan aro berri bati bidea idekitzeko.

Azaroaren 21ean, denak Baionara! Euskaltzaleon garaia da, euskararen garaia da.

Euskal Konfederazioak Prefetaren erasoak salatu eta manifestaldira deitu du

admin — 2026-10-05T16:03:00Z

Urriaren 5ean Euskal Konfederazioak prentsaurrekoa eman du Baionako Suprefeturaren aitzinean azken asteotan Simon Fetet Pirinio-Atlantikoetako Prefetak euskararen kontra hartu neurriak salatzeko.

Herri kontseiluek hartu deliberoak

Euskal Konfederazioko ordezkariek eskertu dute orain arte euskararen ezagupen ofiziala bozkatu duten 15 herriak, euskararen aldeko neurri konkretuak plangintzatu aitzin delibero sinboliko horien garrantzi politikoa azpimarratuz. Ondoko aste eta hilabeteetan beste herri batzuek antzeko deliberoak hartuko dituztela gaineratu dute.

Ondotik, Prefetak “ofizialki” hitza daramaten deliberoak auzitegi administratibora eraman izana zentzugabekeriatzat jo dute, oroitaraziz hizkuntza bat lurraldeko hizkuntza gisa aitortzeak ez duela eskubide berririk sortzen eta Kontseilu Konstituzionakak berak ebatzi zuela "Eskualdeetako hizkuntzak Frantziako ondarearen parte dira" dioen 75-1 artikuluak ez duela eskubide edo askatasun berririk sortzen.

Euskal Konfederazioko ordezkariek segitu dute gogoratuz “ofizialki” hitza agertu ala ez herriko kontseilu batek bozkatu edozein delibero, berez, ofiziala dela, eta oroitarazi dute 2018an Euskal Hirigine Elkargoak antzeko deliberoa bozkatu zuela (“ofizialki” hitza baliatuz) eta garaian delibero hori legezkotzat eman zela.

Bukatu dute zehaztuz 2018tik hona testuak eta lege koadroa ez direla aldatu eta aldatu den gauza bakarra Prefeten jarrera dela, Frantziako administrazioaren jarrera gogortzea islatuz.

Larresoro

Ondotik, Larresoroko herriaren kasua hartu dute jarrera gogortze horren adibide: 2016an, delibero bidez, Larresoroko herriko kontseiluak karrikei euskarazko izenak ematea deliberatu zuten. Egungo Prefetak hartu neurriaren ondotik, garaian legezkotzat eman zen deliberoa ezeztatu da, horrek terrenoan euskarak gibel egitea suposatzen duelarik. Gibelatze hori onartezintzat jo du elkarteak.

Beskoitze

Beskoitzeko kasua ere izan dute hizpide Euskal Konfederaziokoek. Prefetaren esku-hartzearen ondorioz, Beskoitzek bere barne araudia aldatu beharko du: lehen kontseilariek hitza euskaraz hartzen ahal zuten frantsesezko itzulpena egin aitzin, hemendik goiti ez da gehiago posible izanen. 2024an Kataluniako herrien kontra erabili jurisprudentzian oinarrituz, euskararen eta kontseilariek euskaraz aritzeko duten eskubidearen kontrako sekulako erasoa da Prefetak burutu duena.

Legea aldatu

Aldaketak izan badira ere (2008ko aldaketa konstituzionala, Molac legea...), Frantziako gaur egungo lege koadroak ez ditu euskara bezalako hizkuntza gutxiagotuak babesten, eta, are, Konstituzioaren 2. artikuluaren interpretazio gero eta murritzaileagoa eginez, oztopo gehiago jarrri eta gibelapenak inposatzen dizkiete.
Egoera hori iraultzeko, Euskal Konfederazioak argi du Frantziako Konstituzioaren 2. artikulua aldatu behar dela eta Frantzian administrazioari inposatuko zaion hizkuntza lege orokor bat behar dela, euskara babestuko duena, eta arlo guzietan hiztunen hizkuntza eskubideak azkenean errespetatuko dituena.

Elkarteak zehaztu du hain zuzen parte hartzen duen Pour Que Vivent Nos Langues (PQVNL) elkarteak joan den astean berean, Villers-Cotterêts herrian eman prentsaurreko bidez, jakinarazi duela Presidentzialetan aurkeztuko diren hautagaiak interpelatuko dituela bi gai horien inguruan.

Azaroaren 21eko manifestazioa

Prentsaurrekoan bukaeran, Euskal Konfederazioko ordezkariek azpimarratu dute hemengo hautetsi eta arduradun politikoek ere bere erantzukizunak hartu behar dituztela, eta deitu dituzte azaroaren 21ean euskararen koofizialtasuna aldarrikapen nagusia izanen duen “Euskararen garaia da” Baionako manifestaldian parte hartzera, orain arte Manifestua izenpetu duten ehun elkartek baino gehiagok eginen duten bezala.